محمد بن فضل الله بن الحسین بن علي الراوندي البغدادي

 

مورخ و محقق قرن هفتم اسلامي ابن ابي الحديد معتزلی مذهب با اثر جاودانه خود شرح نهج البلاغه توانست در معرفی نهج البلاغه به جامعه مذهبی موجي ایجاد کند وي علاوه بر اين اثر، هفت قصيده در مدح اميرمؤمنان دارد که به علويات سبع معروف است .

موضوع این اشعار فتح خیبر و فتح مکه و ابیاتی در مدح پیامبر اکرم و حضرت علی و اظهار ناراحتی و اندوه در شهادت امام حسین است.  ابن ابی الحدید این کتاب را برای ابن علقمی، وزیر شیعی مستعصم، تألیف کرد.

 

کتاب "التنبیهات علی معانی السبع العلویات " اثر سید صفی الدین محمد بن الحسن الراوندی(متوفی قرن 8) از شروح و تعلیقاتی است که بر این قصاید ارزشمند خورده است .وخود مولف در آغاز این شرح گوید که این قصاید را از کودکی حفظ بوده است.

 

 

در مجله :تراثنا "شماره 62 در باره این کتاب گوید:

التنبيهات على معاني السبع العلويات شرح على القصائد السبع العلويات، لعز الدين عبد الحميد بن أبي الحديد المعتزلي الشافعي، المتوفى سنة 655.. مدح بها أمير المؤمنين صلوات الله وسلامه عليه، وهي مشهورة متداولة. والشارح هو: الفقيه شمس الدين محمد بن أبي الرضا، كما ذكره صاحب كشف الظنون، قال شيخنا - دام ظله -: أقول: هو المترجم في أمل الآمل بعنوان السيد صفي الدين محمد بن الحسن بن محمد بن أبي الرضا العلوي البغدادي، الذي يروي عنه ابن معية، المتوفى سنة 776، والشيخ الشهيد في سنة 776... وبالجملة، ليس هو محمد بن أبي الرضا فضل الله الراوندي، الذي كان والده باقيا إلى سنة 548، وبقي هو إلى أواخر المائة السادسة. طبع مكررا سنة 1304 وسنة 1341، وتوجد منها نسخة عتيقة في المكتبة الرضوية، تاريخ كتابتها سنة 1002. نسخة كتبها الخطاط أقل الطلبة الشيخ حبيب الله الشوشتري، بأمر العلامة الشيخ جعفر، وأظنه الشريعتمداري الاسترآبادي، الزعيم في عاصمة إيران طهران آنذاك، وأظن أن الكاتب من تلامذته، أمره بكتابتها لأجل نواب خورشيد اقتدار... خانلري ميرزا القاجاري، وفرغ منه في 10 شعبان سنة 1267، بخط نسخ جيد، وكتب أشعار المتن بخط أخشن معلما بالحمرة بخط أفقي عليها..

وبهوامشها تعليقات على القصائد السبع، أوضحت كلماتها وبينت تراكيبها، هي للعلامة الشيخ محمد تقي الدزفولي، كتبها بخطه على هوامش النسخة، من أولها إلى آخرها، وفرغ منها سنة 1271. والنسخة مصححة، بآخرها: بلغ إلى هنا تصحيحا... ، تاريخه شوال سنة 1267، في 119 ورقة، رقم 1195.

 

"این نسخه خطی در مدرسه صدر ایران موجود است"

 

و مجله "تراثنا"شماره 41-42 آورده است:

التنبيهات على معاني السبع العلويات .
     تأليف : السيد ابن أبي الرضا العلوي البغدادي ، من أعلام القرن الثامن الهجري . شرح لغريب الألفاظ والمعاني التي وردت في القصائد المسماة : العلويات السبع ، لناظمها ابن أبي الحديد المعتزلي ، عبد الحميد بن هبة الله بن محمد المدائني (586 - 655 ه‍ .) ، في مدح أمير المؤمنين الإمام علي بن أبي طالب عليه السلام وذكر فضائله ومناقبه . تم التصحيح اعتمادا على عدة نسخ مخطوطة ، ذكرت مواصفاتها في المقدمة . تصحيح : الشيخ طالب السنجري . نشر : مكتبة آية الله العظمى الشيرازي العامة - مشهد / 1412 ه‍

 

 

 

 

بازشناسی معجزه‌گاه کهن «مشهد البوق» از نگاه علامه قطب الدین راوندی

در سده‌های میانی، زیارتگاه‌هایی که به باور شیعیان، در محل وقوع معجزه‌های امام علی (ع) بنا شده بود، نزد جامعه شیعه بسیار مورد توجه و احترام بوده و از زیارتگاه‌های مهم آنان به شمار می‌آمده است. نگارنده این سطور برای نخستین بار، برای این گونه زیارتگاه‌ها، اصطلاح «معجزه‌گاه» به کار برده است (در کنار اصطلاحاتی همچون قدمگاه، پنجه‌گاه و ...). مشهورترین این معجزه‌گاه‌ها، «مشهد الشمس» واقع در شمال حلّه امروزی بوده که در باور شیعیان، در محل معجزه دوم ردّ شمس برای امام علی (ع) بنا شده است.

*******

در برخی منابع شیعه ـ از سده ششم ـ از زیارتگاهی به نام «مشهد البوق» یاد شده که در محل وقوع معجزه‌ای از امیر مؤمنان علی (ع) در زمان عزیمت ایشان به صفین بنا شده است.

علامه قطب راوندی (درگذشته 573ق) در کتاب الخرائج و الجرائح در شرح معجزه‌ای که این زیارتگاه در محل آن بنا شده، ‌می‌گوید: «امیر مؤمنان (ع) در زمان حرکت به سمت صفین، در صحرایی توقف نمود که میان آن و دمشق صد فرسخ یا بیشتر فاصله بود، و در آنجا نمازی به‌جا آورد. پس از پایان نماز، سر از سجده شکر برآورد و گفت: «[صدای] بوق خروج معاویه از دمشق را می‌شنوم». تاریخ آن روز را یادداشت کردند؛ دیدند خروج معاویه در همان تاریخی بود که حضرت فرموده بود. [بعدها] در آنجا مشهدی به نام مشهد البوق بنا شد.»

 

وَ إِنَّهُ ع لَمَّا خَرَجَ إِلَى صِفِّينَ وَ كَانَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ دِمَشْقَ مِائَةُ فَرْسَخٍ وَ أَكْثَرُ وَ قَدْ نَزَلَ بِبَرِّيَّةٍ وَ كَانَ يُصَلِّي فِيهَا فَلَمَّا فَرَغَ وَ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ سَجْدَةِ الشُّكْرِ قَالَ أَسْمَعُ صَوْتَ بُوقِ‏ التَّبْرِيزِ  لِمُعَاوِيَةَ مِنْ دِمَشْقَ.

و كتبوا التاريخ فكان كما قال و قد بني هناك مشهد يقال له مشهد البوق.

اگرچه قطب راوندی، به محل وقوع زیارتگاه اشاره‌ای نداشته، اما شاگرد وی، ابن شهرآشوب (درگذشته 588ق) صراحتاً محل آن را در رحبه شام بیان کرده و در این باره نوشته است: «اصل مشهد ‌البوق در رحبه شام آن است که علی (ع) [در آنجا] خبر داد که اکنون معاویه و لشکر او از دمشق خارج شدند و بوق‌ها به صدا درآمد. او صدای بوق‌ها را از مسافت هجده روز شنید و این یک خرق عادت است.»
ابن شهرآشوب همچنین دو بیت شعر از ابوالعباس احمد ‌بن ابراهیم ضُبّی (درگذشته 398ق) ـ وزیر فخرالدوله دیلمی ـ را درباره همین معجزه نقل کرده است که نشان می‌دهد این معجزه لااقل از سده چهارم نزد شیعیان شناخته شده بوده است. سروده ابوالعباس ضُبّی چنین است:

وحيال رحبة مالك أصغى إلى ** نعرات بوقٍ في دمشق يقعقع
فاهتزّ من طربٍ و قال لصحبه ** هذا ابن هند للرحيل لمزمع

در فاصله چند ده متری از چشمه، چشمه آب منسوب به امام علی (ع) وجود دارد که اهالی منطقه آن را بسیار مقدس می‌دانند و بر این باورند که این چشمه، با ضربه سم اسب امیرالمؤمنین (ع) بر زمین یا نشستن شتر ایشان‌ (ع) در این محل به وجود آمده است.

مناره باقی مانده از «مشهد البوق» ـ به عنوان یک بنای یادمانی کهن و مرتبط با حضور امام علی (ع) در این محل ـ از ارزش و اهمیت تاریخی منحصر به‌فردی برخوردار بوده است. با این حال، برخی سایت‌های خبری در ماه سپتامبر (شهریور) سال گذشته، از تخریب آن به دست گروه تروریستی «داعش» خبر داده‌اند.

دل گویه های ابو الشهید حاج محمود قاسمپور در دیوان " فروغ احسان "

 

مجموعه شعر  " فروغ احسان " اثر زیبا و شیوای ابو الشهید ، ذاکر آل البیت علیهم السلام حاج محمود قاسم پور است که در سه بخش پندیات - سروده ای انقلابی - اشعار ولایی و ائینی سروده شده است.و استاد ارجمند صائم کاشانی بر آن تقریظ زده اند.

 

 

استاد صائم کاشانی ایشان را دارای دلی " محتشم خروش" می داند که با زلالی اندیشه و دل تابناک ، نغمه سرای آستان اهل بیت گردیده است.ایشان پدر روحانی والا مقام شهید احسان قاسم پور است و در دامان خود فرزندانی اندیشمند و ولایی را تربیت نموده است.

 

این شاعر شیرین سخن  عاشق  شیدایی است  که  سراید :

"هر کجا خیمه زند عشق مرا پیدا کن " 

 

 

و علم اندوزی و دیدار روی عالم را عبادت می داند:

دیدار روی عالم دانا عبادت است

 

 

و همواره زهد و رهایی از تعلقات دنیایی را توصیه می نماید و گوید :

  گر که پابندی بر این دنیا بدان دیوانه ای

 

سفارش ایشان گره گشایی از کار مردم است و در غزلهای متعدداین معنا را یاد آور می شود:

 تا توانی ز جهان عقده گشای دگران باش.

تا توانی ای توانا ناتوان را یار باش

نیست بهتر لذتی از لذت خدمت به خلق

 

  در مقام شهادت فرزند دلبند خویش در دائره صبر و رضا  قرار دارد و در عین حال دل مویه ها و ناله های فراق او در  فراق فرزند جان سوز است .همچنان که نام مجموعه شعری خود را از نام شهید خویش برگزیده است و می سراید :

خدایا آن چه را  خواهی رضایم بر رضای تو

که در راهت فدا کردم شهید قابل خود را

 

تا تو رفتی پسرم رفت ز تن جان پدر

جزئ وصالت نشود چاره ی درمان پدر

بار الها بپذیر این گل پرپر شده را 

کین پسر هدیه من باشد و احسان پدر

 بارها گفته و گویم به تو ای قاسم پور

نام نیکت ز پسر مانده به دیوان پدر

 

رفتی ای گل در غم هجرت گرفتارم هنوز

از برای جستنت در گیر با خارم هنوز

سرو دلجویم که خفتی تا ابد در عطر خون

تا سحر بنشسته با یاد تو بیدارم هنوز

 

 در پایان غزلی از ایشان را  حسن ختام قرار می دهم :

کوه بودم کاه گشتم از غم دوران تو

کی شود جانا به سر آید شب هجران تو

تا به کی ای ماه پنهانی ز چشم عاشقان

جان به قربان تو و آن چهره تابان تو

در طواف کوی عشقت سوختم پروانه سان

 در منای آرزو جان می کنم قربان تو

یک اشارت از تو دل را بس بود ای شاه عشق

جان چه باشد هدیه کردن در ره جانان تو

ای گل گم گشته گلزار زهرا مهدیا

کاش خار کوچکی می بودم از بستان تو

 هم چو نی می نالم از درد فراقت روز و شب

جان زهرا مادرت دست من و دامان تو

ترسم آخر بگذرد عمر و نبینم روی تو

عهد من ، در انتظار دیدن پیمان تو

گر تو " قاسم پور " داری انتظار دیدنش

باید از زهرا بخواهی تا شود مهمان تو

چهره ای خدوم و تلاشگر در عرصه فرهنگی راوند

نسیم کوی جـــانــــــــــان است قرآن                 

  شمیم عطر رحمان است قرآن

بود روشنـــــــگر راه ســـــــــــــــعادت                  

چو خورشید فروزان است قرآن

به گلزارش ، خـــــزان راهــــی نـــدارد               

   بهاران در بهاران است قرآن

صفای بوســـتـان آســــــــــمانـی است               

 شکوه باغ رضوان است قرآن

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله زبدگان امت را کسانی می داند که در مسیر تعلیم و تعلم قران قدم بردارند و او یکی از این خوبان و زبدگان می باشد. از کودکی با قرآن انس گرفته است و در محضر اساتید متعدد قرآنی تلمذ نموده است.

با همت و اراده معنوی خود و با وجود خار های مغیلان و سنگ اندازان مسیر او در راوند ما نهضتی فرهنگی به پا نموده است. از دنیای خود گذشت تا آخرت نونهالان ما را آباد نماید.

در این هجمه و حمله همه جانبه که دشمن در نیت شوم فتح خاک ریزهای فرهنگی ما است او یک دیدبان و مرابط فرهنگی بوده که در وسع و استطاعت خود همواره کوشیده است.

اگر اولین اولویت راوند و هر جامعه ای کار فرهنگی است  آقای امیر حسین شاهی همیشه در این سنگر کوشیده است.

فعالیت مداوم در مجموعه های فرهنگی --- برپایی محافی آموزشی قرآنی ---تشکیل موسسه نور راوند --- ایجاد گروه افتخار افرین تواشیح نور الزهراء --- فعالیت برای راه اندازی فرهنگ سرای المهدی ( که هم اکنون بعد از این که تلاش او به ثمر نشست مورد بی مهری تنگ نظران فرهنگی قرار گرفته است ) ----فعالیت خالصانه در عرصه فرهنگی امام زاده راوند و ...گوشه ای از تلاشهای او می باشد.

او نیازمند حمایت ما می باشد تا ادامه راه را زیباتر و نیکوتر بپیماید. زبان ما قاصر است که از ایشان تشکر کنیم ولی این کوتاه را نوشتم تا ادای دینی بنمایم. برای دوست خوبم امیر حسین شاهی آرزوی مزید توفیقات می نمایم.

مهمترین جاذبه زیارتی و سیاحتی دار الولایة راوند

بسمه تعالی
زمانی مرحوم حاج هدایت الله آلوچه ای از رویایی صادقه الهام گرفت و همت نمود و برای عمران یگانه پناهگاه معنوی مردم راوند کوشید. خداوند متعال راهگشایی کرد و بعد از آن فرزند صالح او حاج ابراهیم به کمک مردم دار الولایة راوند راه را تداوم دادند.

روزگاری  رهگذران از این گنج معنوی بی خبر بودند و  چشم به راه دوخته می شد تا مسافری به این فضا پا گذارد  و هم اکنون....
هم اکنون رونق معنوی این بارگاه به جایی رسیده که ستاد اسکان نوروزی امام زاده سلطان ولی بن موسی علیه السلام خبر می دهد به طور میانگین روزانه بالای  350  خانواده اسکان دارند.که متوسط آن جمعیتی بالغ بر 2500 نفر در شبانه روز در این حریم ملکوتی وارد می شوند.
جاذبه روحانی و مغناطیس معنوی امام زاده و مسیر  فرح بخش طبیعی که با سرسبزی باغات راوند  عجین شده است همه خاطره ای شیرین در ذهن مسافران نوروزی به جای می گذارد.

سال قبل  بر اساس آمارهای مسئولین خدمات رسانی امام زاده راوند رتبه اول را به دست آورد.امسال اگر چه " حمایت مسئولین  " سطح توقع ما را برآورده نساخت ولی نیروهای خدوم این  حرم  کوشیدند و باز افتخار آفریدند.اگر نظر سنجی منصفانه ای صورت گیرد بر اساس آمایش  واقعی  باز رتبه اول خدمات رسانی از آن راوند است.

***اگر مسئولین کاشان راوند را باور دارند چرا در تهیه نقشه گردشگری از مهمترین جاذبه زیارتی و سیاحتی راوند یاد نکرده اند و راوند را در نقشه کمرنگ جلوه می دهند.
***اگر  در این مسیر ابنیه تاریخی ما احیاء شود و مساجد قدیمی در مسیر فعالانه خدمات دهند رشد مضاعف صنعت توریسم را شاهد خواهیم بود.

***اگر مسیر این حرم به  سمت آران و بیدگل باز شود و راه مواصلاتی به حرم هلال علی علیه السلام احداث شود  و  ارتباط مستقیم صدا و سیما هم از اینجا محقق شود شکوفایی جهشی را شاهد خواهیم بود.

***اگر مردم راوند بخواهند و عزم نمایند و بیشتر قدردان داده ها و سرمایه های الهی در این منطقه باشند و مقداری هم در سبک و سیاق امورات حرم بازنگری شود شاهد رشد روز افزون این  حریم ملکوتی خواهیم بود.

***کسانی بودند که از یک خواب الهام گرفتند و در بیداری تحولی شگرف آفریدند. ما چگونه هستیم....آیا خوابیم یا بیدار؟؟؟!!!

 در پایان صمیمانه به همه خدمتگزاران حرم سلطان ولی علیه السلام می گویم : دست مریزاد و خدا قوت....